Na czym polega badanie poziomu kalprotektyny?

Na czym polega badanie poziomu kalprotektyny?

Nieswoiste zapalenia jelit należą do bardzo trudnych schorzeń, których przebieg jest niezwykle uciążliwy dla pacjenta, a dodatkowo mogą one prowadzić do groźnych powikłań i rozwoju innych chorób. Ciągłe wzdęcia, biegunki, czy bóle brzucha powinny wzbudzić nasze podejrzenia. Jednak poszczególne przypadłości jelitowe bardzo trudno od siebie odróżnić. Stąd zbawienne dla chorego może okazać się badanie kalprotektyny.

Czym jest kalprotektyna i jakie są jej normy?

Jest to białko produkowane przez granulocyty obojętnochłonne, czyli szerzej mówiąc przez białe krwinki. Stanowią one pierwsze komórki, które pojawiają się w jelitach w momencie powstania stanu zapalnego. Tam też uwalniają kalprotektynę do kału i w ten sposób staje się ona wskaźnikiem intensywności procesu zapalnego, który jest łatwo dostępny do badań. Jest to nieinwazyjna i stosunkowo niedroga metoda, która pomoże lekarzowi określić podłoże choroby. Białko, o którym mowa posiada właściwości antybakteryjne, wiąże wapń i cynk i jest markerem, wykazującym bardzo duże prawdopodobieństwo istoty źródła schorzenia. Stanowi znakomity wskaźnik nieswoistego zapalenia jelit, jej stężenie pozwala monitorować postępy w leczeniu, także operacyjnym. U części pacjentów pomimo endoskopowej lub klinicznej remisji, mamy do czynienia z subklinicznym zapaleniem śluzówki jelita, a to zwiększa ryzyko powstawania nowotworów. Z tego powodu tak istotna jest normalizacja poziomu kalprotektyny. Wskazuje ona bowiem na proces gojenia się śluzówki. Normy wynoszą odpowiednio:

  • <50 μg/g - ten wynik badania wyklucza istnienie stanu zapalnego w jelicie, jeśli pacjent odczuwa jakiś dyskomfort związany z układem pokarmowym, taka wartość może wskazywać na zespół jelita drażliwego, wykluczając poważniejsze schorzenia,
  • 50-150 μg/g - jest to stan alarmujący; pacjent o podwyższonym stężeniu markera powinien być monitorowany przez lekarza, a badanie należy powtórzyć po upływie 6-8 tygodni,
  • >150 μg/g - ta wartość oznacza aktywny proces zapalny; chory musi wykonać dodatkową diagnostykę (badania kontrastowe RTG, kolonoskopia, inne badania laboratoryjne).

Znaczenie kalprotektyny w chorobach jelita

Wykonane odpowiednio wcześnie badanie pozwala na szybkie podjęcie odpowiednich działań leczniczych - w wielu przypadkach ma to kluczowe znaczenie w procesie powrotu do zdrowia i pozwala uniknąć groźnych powikłań. Jak już było wspomniane często ciężko odróżnić od siebie schorzenia o podobnym przebiegu. Bardzo istotne dla dalszego postępowania jest określenie, czy pacjent cierpi na zespół jelita wrażliwego, z którym przy odpowiedniej diecie i farmakoterapii oraz redukcji stresu, da się normalnie funkcjonować, czy mamy do czynienia z poważniejszą chorobą, jak np. Leśniowskiego-Crohna, czy wrzodzejące zapalenie jelita grubego, które są schorzeniami autoimmunologicznymi. Nieleczone mogą prowadzić do: niedokrwistości, zapalenia mięśnia sercowego, osteoporozy, niewydolności wątroby, a nawet raka jelita grubego. Jak widać, trafna i szybko postawiona diagnoza może być na wagę życia.

Na czym polega badanie?

Jego celem jest oznaczenie kalprotektyny w kale. Poziom miernika pozostaje w próbce stały, nawet do 7 dni i nie ulega wahaniom. Dzięki temu wystarczy tylko jedno pobranie, aby otrzymać wiarygodny i miarodajny wynik. Należy pamiętać, że podwyższony poziom markera może wynikać nie tylko z nieswoistego zapalenia jelit, ale także innych chorób. Należą do nich m.in.: ostre zapalenie trzustki, zapalenie płuc, marskość wątroby, aktywne choroby reumatyczne, nowotwór jelita grubego. Powodem wyższego stężenia kalprotektyny może być również przyjmowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Warto poddać się badaniu, które pomoże nam szukać właściwej przyczyny dolegliwości. Jest ono bardzo proste i nie wymaga dużego nakładu finansowego ze strony pacjenta. Na naszej stronie internetowej oferujemy zestaw pobraniowy, który chory przekazuje nam do badania w laboratorium analityczno-bakteriologicznym. Zamawiający otrzymuje specjalnie przygotowany jałowy pojemnik na kał, wkład chłodzący niezbędny do wysyłki materiału do badań oraz formularz zlecenia i instrukcję. Pacjent jest zobowiązany do wysłania próbki zgodnie z zaleceniami w ciągu 24 godzin od pobrania. Następnie otrzymuje wynik mailowo lub droga listowną po 10 dniach od otrzymania materiału przez laboratorium. Materiał jest przewożony w specjalnych warunkach oraz odpowiednio zabezpieczony, zatem nie trzeba się martwić o jego dostarczenie i autentyczność wyników. Kaloprotektyna jest znacznie lepszym miernikiem niż popularne swego czasu OB i CRP, ponieważ na jej aktywność nie mają wpływu pozajelitowe czynniki zapalne. To badanie jest całkowicie nieinwazyjne i bezbolesne. Bardzo często wystarcza, aby postawić właściwą diagnozę i nie wymaga wykonania w dalszym etapie krepującej i nieprzyjemnej kolonoskopii.

Badanie lepsze od innych

Kolonoskopia pozostaje najpopularniejszą metodą diagnozowania chorób jelitowych. Niestety jest ona mało komfortowa, a nawet bolesna. Polega na umieszczeniu wziernika endoskopu w jelicie pacjenta i jest często połączona z pobraniem wycinka błony śluzowej do oceny histopatologicznej. Do badania tego należy się szczególnie przygotować. Pacjent przystępując do niego, powinien być na czczo, a także wymaga się wcześniejszego dokładnego oczyszczenia jelita przez zastosowanie środków przeczyszczających i lewatyw. Przy braku tak dokładnego przygotowania, wynik może nie być miarodajny. Kalprotektyna w kale jest łatwa do oceny, a badanie nie niesie ze sobą ryzyka powikłań jak np. w przypadku kolonoskopii. Obiektywny wynik badania i obserwacja objawów występujących u chorego w zupełności mogą wystarczyć, aby lekarz podjął decyzję o dalszych sposobach leczenia. Ogromną zaletą opisywanej w tym artykule metody jest wygoda pacjenta oraz szybka diagnostyka. Ma to szczególne znaczenie przy wspomnianym już odróżnieniu zespołu jelita drażliwego od chorób zapalnych jelit. Nieleczone mogą prowadzić do: stłuszczenia wątroby, obrzęków, ropni okolicy jelit, zwężenia i perforacji jelit, zaburzeń wchłaniania i wyniszczenia w związku z tym organizmu, niedoboru białek, czy zapalenia dróg żółciowych. Powikłań może być znacznie więcej, dlatego pożądana jest szybka diagnoza. Warto zatem skorzystać z możliwości, jakie daje analiza kalprotektyny.