Infekcje przenoszone drogą płciową (STI) mogą dotyczyć każdego, niezależnie od płci czy wieku. Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV, Human Papillomavirus) jest jednym z najczęściej występujących wirusów przenoszonych drogą płciową. Zakażenie HPV w wielu przypadkach przebiega bezobjawowo, dlatego osoba zakażona może nie wiedzieć o obecności wirusa i nieświadomie przekazywać go partnerowi lub partnerce.
HPV u mężczyzn może dotyczyć m.in. skóry prącia, okolicy odbytu oraz błon śluzowych jamy ustnej i gardła. Niektóre typy wirusa mogą powodować brodawki narządów płciowych, a inne – szczególnie tzw. typy wysokiego ryzyka – wiążą się z rozwojem niektórych nowotworów.
Czym jest HPV?
HPV to grupa ponad 200 typów wirusów, z których część może zakażać skórę, a część błony śluzowe. Około 40 typów może przenosić się podczas kontaktów seksualnych i zakażać okolice narządów płciowych, odbytu, jamy ustnej oraz gardła.
Typy HPV można podzielić m.in. na:
HPV niskiego ryzyka – nie są związane z rozwojem nowotworów, ale niektóre z nich mogą powodować brodawki narządów płciowych. Za ponad 90% przypadków brodawek anogenitalnych odpowiadają typy HPV 6 i 11.
HPV wysokiego ryzyka – niektóre z nich mogą przy utrzymującym się zakażeniu uczestniczyć w rozwoju zmian przednowotworowych i nowotworów, m.in. raka prącia, odbytu czy części gardła.
Warto podkreślić, że samo wykrycie wysokiego ryzyka typu HPV nie oznacza raka. .
Jak dochodzi do zakażenia HPV u mężczyzn?
HPV przenosi się przede wszystkim poprzez bezpośredni kontakt skóra–skóra oraz kontakt seksualny z osobą zakażoną. Do zakażenia może dojść podczas:
- stosunku waginalnego,
- stosunku analnego,
- seksu oralnego,
- kontaktu genitalnego bez penetracji.
Do zakażenia może dojść również wtedy, gdy partner lub partnerka nie mają żadnych widocznych zmian ani objawów. Co więcej, objawy mogą pojawić się dopiero po pewnym czasie, dlatego często trudno określić, kiedy i od kogo doszło do zakażenia.
Jedną z najważniejszych informacji dotyczących HPV jest to, że zakażenie bardzo często przebiega bezobjawowo. Brak objawów nie oznacza więc, że do zakażenia nie doszło.
Jeżeli pojawiają się objawy, mogą zależeć od miejsca zakażenia oraz typu wirusa.
Jednym z najbardziej charakterystycznych objawów zakażenia niektórymi typami HPV są brodawki narządów płciowych. Mogą pojawić się m.in. na:
- prąciu,
- napletku,
- mosznie,
- w okolicy odbytu,
- w pachwinach.
Brodawki mogą mieć postać pojedynczych lub mnogich zmian. Mogą być płaskie, wypukłe lub przypominać kalafior. HPV może również zakażać okolice odbytu. W przypadku pojawienia się nietypowych zmian, guzków, brodawek, krwawienia czy innych niepokojących objawów warto skonsultować się z lekarzem.
Jak wykryć HPV u mężczyzny?
HPV często kojarzy się przede wszystkim z rakiem szyjki macicy, jednak zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego dotyczy również mężczyzn. Niektóre typy HPV, zwłaszcza wysokoonkogenne, mogą mieć związek z rozwojem raka prącia, raka odbytu oraz niektórych nowotworów części ustnej gardła. Jednocześnie większość zakażeń przebiega bezobjawowo, dlatego brak widocznych zmian czy dolegliwości nie wyklucza obecności wirusa. W przypadku pojawienia się brodawek, nietypowych zmian skórnych lub innych niepokojących objawów lekarz może przeprowadzić badanie i zdecydować o dalszej diagnostyce. W diagnostyce HPV stosuje się m.in. badania molekularne metodą RT-PCR, które pozwalają wykryć materiał genetyczny wirusa w odpowiednio pobranej próbce. Zakres badania może obejmować różną liczbę typów HPV, dlatego przy wyborze testu warto zwrócić uwagę na to, jakie genotypy są w nim oznaczane.
Badania HPV u mężczyzn - jaką diagnostykę wybrać?
Jeśli istnieją wskazania do diagnostyki HPV, warto wybrać badanie dostosowane do sytuacji i zakresu poszukiwanych typów wirusa. Przydatne mogą być badania wykonywane metodą RT-PCR pozwalające na identyfikację materału genetycznegoo wirusa w pobranej próbce.
W ofercie 4Active dostępne są badania HPV dla mężczyzn,które różnią się zakresem wykrywanych typów wirusa:
- HPV mężczyzna RT-PCR 14 – badanie obejmujące 14 wysokoonkogennych typów HPV,
- HPV mężczyzna RT-PCR 28 – szerszy panel obejmujący 28 typów HPV, zarówno wysokiego, jak i niskiego ryzyka.
Jeżeli celem jest nie tylko diagnostyka HPV, ale również sprawdzenie obecności innych patogenów przenoszonych drogą płciową, warto rozważyć szerszy panel badań na infekcje intymne. W zależności od potrzeb dostępne są m.in. pakiety RT-PCR obejmujące 7, 13 lub 48 patogenów, w tym dedykowany pakiet dla mężczyzn.
Sprawdź dostępne badania HPV i pakiety na infekcje intymne →
Test HPV dla mężczyzn – kiedy warto rozważyć badanie?
Decyzję dotyczącą diagnostyki najlepiej podejmować w zależności od objawów, miejsca potencjalnego zakażenia oraz indywidualnych czynników ryzyka.
Badanie może być szczególnie istotnym elementem diagnostyki, jeśli:
- pojawiły się nietypowe zmiany w obrębie narządów płciowych,
- występują brodawki narządów płciowych,
- pojawiły się niepokojące zmiany w okolicy odbytu,
- partner/partnerka otrzymał/a wynik wskazujący na zakażenie HPV,
- lekarz zalecił poszerzenie diagnostyki,
- występują czynniki zwiększające ryzyko HPV i związanych z nim powikłań.
Podsumowanie
HPV u mężczyzn jest częstym zakażeniem, które w większości przypadków nie powoduje żadnych objawów i zostaje samoistnie wyeliminowane przez organizm. Niektóre typy wirusa mogą jednak prowadzić do brodawek narządów płciowych, a przewlekłe zakażenie wybranymi typami wysokiego ryzyka wiąże się z możliwością rozwoju m.in. nowotworów prącia, odbytu oraz części ustnej gardła. Świadomość zakażenia daje możliwość odpowiedniego postępowania i kontroli. Diagnostyka pozwala wykryć obecność wirusa, zanim pojawią się poważne konsekwencje zdrowotne.
Bibliografia:
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC), About Genital HPV Infection, 2025.
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC), Human Papillomavirus (HPV) Infection – STI Treatment Guidelines.
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC), Cancers Caused by HPV, 2025.
- World Health Organization (WHO), Human papillomavirus and cancer, 2024.
- World Health Organization Regional Office for Europe, Human papillomavirus (HPV).
- International Agency for Research on Cancer (IARC), Human Papillomaviruses, IARC Monographs, Volume 90, 2007.
Artykuł nie stanowi porady lekarskiej.