Elastaza trzustkowa w kale - co oznacza wynik badania?

Elastaza trzustkowa w kale to jeden z parametrów wykorzystywanych do oceny zewnątrzwydzielniczej funkcji trzustki. Badanie sprawdza, czy trzustka produkuje odpowiednią ilość enyzmów uczestniczących w trawieniu pokarmów. Takie badanie jest wykorzystywame w diagnostyce podejrzenua niewydolności zewnątrzwydzielniczej trszustki, która często wiąże się z zaburzeniami trawienia i wchłaniania składników odżywczych. 

Co oznacza niski poziom elastazy trzustkowej? Kiedy warto wykonać badanie? Jak interpretować wynik? W tym artykule znajdziesz odpowiedzi na te pytania.

Czym jest elastaza trzustkowa?

Elastaza trzustkowa to enzym produkowany przez komórki trzustki, który bierze udział w procesie trawienia białek. Wraz z innymi enzymami trzustkowymi uczestniczy w rozkłądaniu składników pokarmowych w jelicie cienkim.

Elastaza wykazuje stosunkowo dużą odporność na działanie enzymów trawiennych, dzięki czemu przechodzi przez przewód pokarmowy w niezmienionej postaci i jest wyadala z kałem. Jej stężenie w próbce kału odzwierciedla aktywność zewnątrzwydzielniczą trzustki. 

Oznaczenie elastazy trzustkowej w kale jest nieinwazyjnym badaniem laboratoryjnym pozwalającym ocenić czy trzustka wytwarza wystarczającą ilość enzymów potrzebnych do prawidłowego trawienia.

Kiedy warto wykonać badanie elastazy trzustkowej w kale?

Badanie elastazy trzustkowej w kale może być pomocne u osób, u których występują objawy mogące wskazywać na zaburzenia pracy trzustki, w szczególności jej funkcji trawiennej.

Do najczęstszych dolegliwości należą:

• przewlekłe biegunki lub luźne stolce, 
• tłuszczowe stolce, często trudne do spłukania
• wzdęcia i gazy
• bóle lub dyskomfort w obrębie jamy brzusznej
• niezamierzona utrata wagi
• objawy niedoborów witamin rozpuszczalnych w tłuszczach.

Badanie może być też zalecane osobom z horobami trzustki, np. przewlekłym zapaleniem trzustki, a także pacjentom z mukowiscydozą lub innym czynnikami zwiększającymi ryzyko niewydolności zewnątrzwydzielniczej. 

Elastaza trzustkowa - normy i interpretacja wyniku

Wynik badania elastazy trzustkowej podawany jest w mikrogramach na gram kału (µg/g). Im niższe stężenie elastazy, tym większe prawdopodobieństwo zaburzenia funkcji trzustki. 

Stężenie elastazy w kale	Interpretacja
Powyżej 200 µg/g	Wynik prawidłowy
100-200 µg/g	Wynik obniżony
Poniżej 100 µg/g	Wynik wskazujący na duże prawdopodobieństwo niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki

 

 

 

 

 

Wartości i interpretacje w tabeli mają charakter informacyjny i powinny być interpretowane wraz z sytuacją kliniczną każdego pacjenta. 

Niska elastaza trzustkowa - co oznacza?

Obniżony poziom elastazy trzustkowej może wskazywać na niewystarczającą produkcję enzymów trawiennych przez trzustkę. Taki stan określa się jako niewydolność zewnątrzwydzielniczą trzustki. Niski wynik nie oznacza jednak automatycznie konkretnej choroby. Wymaga odniesienia do objawów, wywiadu medycznego i ewentualnych dodatkowych badań.

Co ważne bardzo wodnisty lub luźny stolec może rozcieńczać próbkę i powodować pozornie obniżone stężenie elastazy. Dlatego do badania zaleca się pobranie próbki o uformowanej lub półuformowanej konsystencji.

Jak wygląda badanie elastazy trzustkowej w kale?

Badanie polega na ilościowym oznaczeniu stężenia elastazy trzustkowej w próbce kału. Jest nieinwazyjne i nie wymaga pobierania krwi.

W 4Active możesz wykonać badanie elastazy trzustkowej w kale w formie wysyłkowej, bez konieczności osobistej wizyty w laboratorium.

Jak to wygląda w praktyce?

1. Zamawiasz zestaw do pobrania materiału do badania.

2. Otrzymujesz zestaw wraz z instrukcją pobrania próbki kału.

3. Pobierasz materiał zgodnie z instrukcją i przygotowujesz go do wysyłki.

4. Odsyłasz próbkę do laboratorium – koszt odesłania materiału jest wliczony w cenę badania.

5. Po wykonaniu analizy otrzymujesz wynik online.

Badanie pozwala oznaczyć ilość elastazy trzustkowej w kale, co może stanowić ważny element oceny funkcji trzustki.

Sprawdź badanie elastazy tzrustkowej w kale oraz inne badanie wysyłkowe w 4Active i zamów zestaw zestaw do samodzielnego pobrania materiału >>>

Bibliografia

1. American Gastroenterological Association (AGA), Treatment of Exocrine Pancreatic Insufficiency (EPI) – Clinical Practice Update, 2023.

2. Phillips M.E. i wsp., Consensus for the management of pancreatic exocrine insufficiency: UK practical guidelines, BMJ Open Gastroenterology, 2021.

3. MedlinePlus, Stool Elastase Test – informacje o badaniu i interpretacji wyników.

4. European guidelines for the diagnosis and treatment of pancreatic exocrine insufficiency, 2025.

Artykuł nie stanowi porady medycznej.