Dermatofity to grupa grzybów chorobotwórczych, które mogą zakażać skórę, paznokcie i włosy. Zasiedlają one tkanki bogate w keratynę i mogą wywoływać zakażenia określane jako dermatofitozy. Te infekcje objawiają się m.in. zaczerwienieniem, łuszczeniem i świądem skóry czy zmianą koloru, struktury lub grubości paznokcia. Rodzaj i nasilenia objawów zależą przede wszystkim od miejsca zakażenia oraz gatunku grzyba.
I choć dermatofitozy są częstym problemem, to nie każda zmiana skóna oznacza grzybicę. Dlatego w przypadku utrzymujących się dolegliwości warto rozważyć odpowiednią diagnostykę.
Jakie rodzaje dermatofitów wyróżniamy?
Wyróżniamy 3 najważniejsze rodzaje dermatofitów: Trichophyton, Microsporum i Epidermophyton. Poszczególne gatunki mogą zajmować różne obszary ciała, a część z nich przenosi się między ludźmi, zwierzętami lub przez skażone przedmioty.
-
Trichophyton – obejmuje gatunki, które mogą wywoływać m.in. grzybicę stóp, paznokci, skóry gładkiej oraz skóry głowy.
-
Microsporum – niektóre gatunki są związane przede wszystkim z zakażeniami skóry i włosów, również po kontakcie z zakażonymi zwierzętami.
-
Epidermophyton – przedstawiciele tego rodzaju mogą powodować m.in. grzybicę stóp i pachwin.
Rozpoznanie konkretnego rodzaju lub gatunku grzyba może mieć znaczenie dla dalszego postępowania, szczególnie gdy objawy są nietypowe, nawracają lub nie ustępują.
Jakie zakażenia wywołują dermatofity?
Dermatofity mogą atakować różne obszary ciała. Do najczęściej spotykanych zakażeń należą:
Grzybica stóp
Często występuje między palcami, gdzie pojawiają się świąd, łuszczenie, zaczerwienienie i pękanie skóry. Rozwojowi zakażenia sprzyjają wilgoć, nadmierna potliwość oraz długotrwałe noszenie nieprzewiewnego obuwia.
Grzybica paznokci
Może prowadzić do zmiany koloru płytki paznokciowej, jej pogrubienia, kruchości, rozwarstwiania lub oddzielania się od łożyska. Podobne objawy mogą mieć jednak także inne przyczyny, dlatego nie należy rozpoznawać grzybicy wyłącznie na podstawie wyglądu paznokcia.
Grzybica skóry gładkiej
Zakażenie może objawiać się okrągłymi lub obrączkowatymi zmianami z zaczerwienionym, łuszczącym się brzegiem. Zmianom niekiedy towarzyszy świąd. Mogą pojawić się na różnych częściach ciała.
Grzybica skóry głowy
Może powodować łuszczenie, łamanie włosów, miejscowe przerzedzenie owłosienia i powstawanie ognisk bez włosów. Niektóre postacie zakażenia przebiegają z nasilonym stanem zapalnym i wymagają szybkiej konsultacji lekarskiej.
Jak dochodzi do zakażenia dermatofitami?
Do zakażenia może dojść przez bezpośredni kontakt z osobą lub zwierzęciem będącym źródłem grzybów, a także przez kontakt ze skażonymi przedmiotami, takimi jak ręczniki, obuwie czy przybory pielęgnacyjne. Dermatofity mogą również występować na powierzchniach w miejscach, w których wiele osób chodzi boso, np. pod prysznicami i w szatniach.
Ryzyko zakażenia może zwiększać nadmierna potliwość, wilgotne środowisko, mikrouszkodzenia naskórka oraz korzystanie ze wspólnych przedmiotów osobistych. Odpowiednia higiena i dokładne osuszanie skóry, zwłaszcza między palcami, pomagają ograniczać ryzyko rozwoju infekcji.
Jak wykryć dermatofity?
Objawy zakażeń grzybiczych mogą przypominać inne choroby skóry, dlatego w razie wątpliwości warto skonsultować się ze specjalistą i rozważyć badanie laboratoryjne. Zakres diagnostyki zależy od lokalizacji zmian, ich wyglądu oraz podejrzewanego czynnika zakaźnego.
W diagnostyce dermatofitów stosuje się m.in.:
-
Badanie mikroskopowe – umożliwia ocenę materiału pod kątem obecności struktur grzybów.
-
Posiew mykologiczny – pozwala na hodowlę grzybów z pobranego materiału i, zależnie od zastosowanej procedury, ich identyfikację.
-
Badania molekularne, np. PCR – umożliwiają wykrywanie materiału genetycznego określonych grzybów.
Wybór metody zależy od wskazań i zakresu konkretnego testu. Wynik należy interpretować z uwzględnieniem objawów i oceny specjalisty.
Badania w kierunku dermatofitów w 4Active
W ofercie 4Active dostępne są badania związane z diagnostyką zakażeń skóry i paznokci, obejmujące m.in. ocenę w kierunku dermatofitów. W zależności od wybranego produktu można skorzystać z diagnostyki mykologicznej metodą hodowlaną lub z badań molekularnych w kierunku określonych grzybów.
Sprawdź dostępne badania w kierunku zakażeń skóry, paznokci i włosów w 4Active i zapoznaj się z zakresem poszczególnych testów.
Pamiętaj, że materiał do badania powinien zostać pobrany przez odpowiednio przygotowanego specjalistę, zgodnie z wymaganiami konkretnego testu. Oferta jest skierowana przede wszystkim do specjalistów, m.in. podologów, kosmetologów i trychologów, którzy w swojej praktyce spotykają się ze zmianami skóry, paznokci i włosów wymagającymi diagnostyki laboratoryjnej. Dermatofity to tylko jedna z możliwych przyczyn zmian skórnych i paznokciowych. Jeśli objawy utrzymują się, nasilają lub nawracają, warto skonsultować się z lekarzem, który pomoże dobrać odpowiednią diagnostykę i dalsze postępowanie.